Vier-ogen-principe

Het vier-ogen-principe is een vereiste dat twee personen een bepaalde actie goedkeuren voordat deze kan worden ondernomen. Het vier ogen principe wordt ook wel de twee-man regel of de twee-persoons regel genoemd.

In een zakelijke context, zijn de vier ogen die nodig zijn voor goedkeuring vaak die van de CEO (Chief Executive Officer) en de CFO (Chief Financial Officer), die beiden moeten aftekenen voor elke belangrijke zakelijke beslissing. Bij het redigeren, proeflezen en vertalen van documenten wordt meestal een tweede lezer ingezet om fouten en typefouten op te sporen die een enkel paar ogen zou kunnen missen. Hoewel geen van beiden alle fouten zal ontdekken, zullen twee lezers waarschijnlijk verschillende dingen missen, zodat ze samen meer fouten zullen ontdekken.

Hier volgen enkele andere voorbeelden van het vier-ogen-principe op het werk:

  • Veel juridische en financiële documenten vereisen de handtekening van twee personen.
  • Banken, casino's en gevoelige militaire gebieden omvatten vaak no-lone zones: gebieden waar twee mensen te allen tijde aanwezig moeten zijn en binnen elkaars gezichtsveld moeten blijven.
  • De EWO-kluis (Emergency War Orders), die de sleutels en codes van raketlanceringen bevat, wordt afgesloten met twee hangsloten waarvan de sleutels in handen zijn van verschillende lanceerofficieren.
  • Sommige gegevensbeheersystemen vereisen dat belangrijke updates van dossiers door twee afzonderlijke personen worden goedgekeurd voordat de gegevens worden vastgelegd.

Hoewel het vier-ogen-principe een element van veiligheid toevoegt aan elk besluitvormingsproces, berust de doeltreffendheid ervan op de bekwaamheid, integriteit en ijver van de betrokken personen. In een verfijning van het basisprincipe fungeert een willekeurige rotatie van geautoriseerde personen als tweede paar ogen, zodat niet met zekerheid kan worden vastgesteld welke twee personen een bepaalde beslissing zullen nemen.