Taalkundige ambiguïteit

Linguïstische ambiguïteit is een kwaliteit van taal die spraak of geschreven tekst voor meerdere interpretaties vatbaar maakt. Die kwaliteit maakt de betekenis moeilijk of onmogelijk voor een persoon of kunstmatige intelligentie (AI) programma om betrouwbaar te decoderen zonder wat extra informatie.

Linguïstische ambiguïteit treedt vaak op omdat woorden en zinnen meerdere betekenissen kunnen hebben. De betekenis van "We zagen haar eend" kan bijvoorbeeld zijn dat de schrijver een vrouw zag hurken om een projectiel te ontwijken of dat ze een eend zagen die van de vrouw was.

Structurele ambiguïteit ontstaat wanneer de volgorde van woorden of zinsdelen in de inhoud tot meerdere mogelijke interpretaties leidt. Misplaatste modifiers zijn een veel voorkomend voorbeeld. Woorden en zinsdelen worden geacht de zelfstandige naamwoorden en voornaamwoorden die eraan zijn toegewezen te modificeren. Wanneer ze misplaatst zijn, kan een zin worden geïnterpreteerd om iets anders te betekenen dan wat de schrijver bedoelde.

Figuratief taalgebruik kan ook een probleem zijn voor de interpretatie van spraak of geschrift, met name voor niet-moedertaalsprekers en natuurlijke taalverwerkingssoftware (NLP). Figuratieve taal omvat stijlfiguren zoals metafoor, ironie, idioom en woordspelingen, maar ook beeldspraak en geluid, waarvan vele hun eigen specifieke problemen opleveren voor het begrip.

Ambiguïteit is te onderscheiden van het verwante probleem van vaagheid, dat kan worden gezien als een gebrek aan specificiteit dat de interpretatie bemoeilijkt. In plaats van een veelheid aan betekenissen, kan vaagheid in taal het moeilijk maken om welke betekenis dan ook toe te kennen.