Solid-state lighting (SSL)

Solid-state lighting (SSL) is een technologie waarbij lichtgevende diodes (leds) de conventionele gloei- en fluorescentielampen voor algemene verlichtingsdoeleinden vervangen. Een SSL-apparaat produceert zichtbaar licht door middel van elektroluminescentie, een fenomeen waarbij elektrische stroom die door een speciaal samengestelde halfgeleiderdiode gaat, het halfgeleidermateriaal doet gloeien.

Oorspronkelijk werden leds gebruikt als indicatielampjes in elektronische apparaten zoals radiozenders, en in sommige huishoudelijke apparaten zoals wekkerradio's en televisietoestellen. Later, naarmate er helderdere leds werden ontwikkeld, vonden SSL-lampen toepassingen in verkeersverlichting, elektronische reclameborden en koplampen voor motorvoertuigen. Vandaag vinden we ze terug in zaklampen, zoeklichten, camera's, binnen- en buitenverlichting en vele andere situaties.

Het belangrijkste voordeel van SSL-lampen ten opzichte van gloei- en fluorescentielampen ligt in hun superieure energieomzettingsefficiëntie. Een typische gloeilamp voor huishoudelijk gebruik zet bijvoorbeeld ongeveer 10% van de toegevoerde elektrische energie om in zichtbaar licht; de rest komt vrij in de vorm van infrarode (IR) straling ("warmte"), die onzichtbaar is. Een SSL-apparaat daarentegen zet ongeveer 90 procent van de toegevoerde energie om in zichtbaar licht, en slechts 10 procent in IR. Een ander voordeel van SSL-technologie ligt in de lange levensduur van SSL-voorzieningen. Een typische SSL-lamp gaat 35.000 tot 50.000 uur mee, meer dan 20 keer de gemiddelde levensduur van een gloeilamp, en ruwweg zes keer de levensduur van een compacte fluorescerende gloeilamp (CFL).

Solid-state lampen bevatten geen gevaarlijke stoffen (zoals CFL's) en ze versplinteren niet wanneer ze vallen (zoals alle andere gangbare soorten lampen). Een typische SSL-lamp is volledig dimbaar zoals een gloeilamp, maar in tegenstelling tot een fluorescentielamp of CFL. Bovendien zenden SSL-lampen geen ultraviolette (UV) straling uit, die problemen kan veroorzaken gaande van het aantrekken van insecten tot het verbleken van behang en kunstwerken. Een SSL-apparaat van hoge kwaliteit kan functioneren bij een lagere temperatuur dan een typische CFL. De fabrikanten van SSL-lampen bieden kleurschakeringen gaande van "koel blauw" tot "warm geel" om aan alle voorkeuren te voldoen.

Het nadeel is dat SSL-lampen aanzienlijk meer kosten dan gloeilampen en iets meer dan CFL's. Als echter rekening wordt gehouden met de lange levensduur van de SSL-lamp en de vermindering van het energieverbruik op lange termijn, kunnen consumenten geld besparen door in zoveel mogelijk situaties SSL-lampen te gebruiken.

 

Lees verder over solid-state lighting:

The Green Atom biedt een inleiding over SSL.

The International Energy Agency (IEA) onderhoudt een website die aan SSL is gewijd.

Rensselaer Polytechnic Institute biedt een SSL-engineeringprogramma.