Nepnieuws

Nepnieuws is een onnauwkeurig, soms sensationalistisch bericht dat wordt gemaakt om aandacht te krijgen, te misleiden, te bedriegen of een reputatie te schaden. In tegenstelling tot verkeerde informatie, die onnauwkeurig is omdat een verslaggever feiten heeft verward, wordt nepnieuws gemaakt met de bedoeling om iemand of iets te manipuleren. Nepnieuws kan zich snel verspreiden als het desinformatie verstrekt die aansluit bij het standpunt van het publiek, omdat het niet waarschijnlijk is dat dergelijke inhoud in twijfel wordt getrokken of wordt afgewezen.

In de afgelopen jaren heeft het internet een goedkoop distributiekanaal voor nepnieuws opgeleverd. Voor het plaatsen van nepnieuws in discussieforums, commentaarvelden op websites, blogs en socialemediawebsites is weinig of geen technische kennis vereist. Vooral socialemediawebsites zijn een gemakkelijke plaats gebleken voor de verspreiding van nepnieuws. Nepverhalen kunnen worden getweet of gepost vanaf een mobiele smartphone en snel worden verspreid onder een groot publiek door middel van retweets en sharing.

Hoewel sommige makers en verspreiders van nepnieuws een politieke of sociale agenda hebben, zijn anderen meer ondernemend en gebruiken nepnieuws dat ontvangers op een emotioneel niveau aanspreekt om geld te verdienen met digitale advertenties die rond de inhoud worden geplaatst. Wanneer nepnieuws wordt gebruikt om propaganda te verspreiden, kan dat gevaarlijk zijn. Het kan niet alleen de publieke opinie en het gedrag beïnvloeden, maar ook wantrouwen veroorzaken, afwijkende meningen aanmoedigen en de aandacht afleiden van echt nieuws.

In reactie op kritiek over het falen om de verspreiding van nepnieuws tijdens de presidentsverkiezingen van 2016 in de Verenigde Staten te beteugelen, hebben Facebook en Google stappen ondernomen om desinformatie aan te pakken. Ze hebben een coalitie gevormd onder de naam First Draft en werken samen met grote mediakanalen om internetgebruikers voor te lichten over hoe ze nepnieuws kunnen herkennen. Ze werken ook samen met derden om onafhankelijke websites voor feitencontrole op te zetten en onderzoeken manieren om nieuwsverhalen die niet kunnen worden gecontroleerd te identificeren en te labelen, vergelijkbaar met de manier waarop Wikipedia-redacteuren vermeldingen labelen waarvan zij vinden dat er vraagtekens bij moeten worden gezet.

Op internet heeft nieuws dat is gemaakt met de intentie om te misleiden vaak een slechte grammatica en verkeerd gespelde woorden; het kan racistisch taalgebruik bevatten of een buitensporig aantal hoofdletters en uitroeptekens. Om de juistheid van een nieuwsbericht te verifiëren, kan het nuttig zijn een zoekmachine te raadplegen om na te gaan of legitieme, traditionele nieuwsbronnen het verhaal ook brengen; nepnieuwsverhalen hebben vaak maar één bron. Een andere strategie voor het identificeren van nepnieuws is het controleren van de domeinnaam en URL van de hostsite. Vaak lijkt nepnieuws een legitiem klinkende domeinnaam te hebben, maar heeft het een URL die eindigt op .com.co of een ander ongebruikelijk achtervoegsel.