Deductief redeneren

Deductief redeneren is een logisch proces waarin een conclusie gebaseerd is op de overeenstemming van meerdere premissen die over het algemeen voor waar worden aangenomen. Deductief redeneren wordt soms top-down logica genoemd.

Deductief redeneren berust op het maken van logische premissen en het baseren van een conclusie rond die premissen. Het berust niet op het maken van gevolgtrekkingen en vervolgens aannemen dat die gevolgtrekkingen waar zijn. Deductief redeneren is een belangrijke algemene vaardigheid voor mensen van alle soorten, omdat het iemand in staat stelt een gevolgtrekking te maken op basis van twee of meer stukken informatie -- een gevolgtrekking waar men relatief zeker van kan zijn.

Deductief redeneren is ook een propositionele logica in kunstmatige intelligentie (AI). Ook al zou een AI, gegeven verschillende regels en feiten, deductief kunnen redeneren, dan nog is gezond verstand AI een uitdaging.

Aristoteles en deductief redeneren

De Griekse filosoof Aristoteles, die wordt beschouwd als de vader van deductief redeneren, schreef het volgende klassieke voorbeeld:

P1. Alle mensen zijn sterfelijk.

P2. Socrates is een mens.

  1. Daarom is Socrates sterfelijk.

Aristoteles' voorbeeld wordt een syllogisme genoemd. Een syllogisme maakt gebruik van deductief redeneren om tot een conclusie te komen die gebaseerd is op twee of meer proposities die als waar worden aangenomen. Dit wordt ook wel een premisse-premisse-conclusie argument genoemd. De premissen van Aristoteles' logische argument - dat alle mensen sterfelijk zijn en dat Socrates een man is - zijn vanzelfsprekend waar. Omdat de premissen aantonen dat Socrates een individu is in een groep waarvan alle leden sterfelijk zijn, is de onontkoombare conclusie dat Socrates eveneens sterfelijk moet zijn. Om de conclusie van dit argument correct te weerleggen, moet je een van de premissen kunnen weerleggen.

Inductief versus deductief redeneren

Terwijl deductief redeneren uitgaat van algemene premissen naar een specifieke conclusie, gaat inductief redeneren uit van specifieke premissen naar een algemene conclusie.

Terwijl deductief redeneren top-down logica is, wordt inductief redeneren soms aangeduid als bottom-up logica.

Inductief redeneren berust op gevolgtrekkingen die worden gemaakt op basis van aannames. Bijvoorbeeld: "de zon zal morgen opkomen omdat de zon altijd 's morgens opkomt." Een ander voorbeeld zou kunnen zijn dat iemand alleen maar witte vogels heeft gezien, en dus aanneemt dat alle vogels wit zijn. De conclusie van inductief redeneren is vaak gebaseerd op het gegeven bewijs.