Confirmation bias

Confirmation bias is een soort fout die optreedt in het denken wanneer informatie die een reeds bestaande overtuiging bevestigt, voorrang krijgt boven informatie die een reeds bestaande overtuiging niet ondersteunt. Informeel wordt bevestigingsvooringenomenheid ook wel 'wishful thinking' genoemd.

Bevestigingsvooringenomenheid treedt op wanneer mensen feiten en meningen wegfilteren die niet overeenkomen met hun vooringenomen ideeën. Wanneer een beslissing wordt genomen voordat alle gegevens zijn onderzocht, bestaat het gevaar dat men ten prooi valt aan confirmation bias, zelfs wanneer iemand objectief probeert te zijn.

In predictive modeling en big data analytics kan confirmation bias een analist sturen in de richting van het zoeken naar bewijs dat een initiële hypothese ondersteunt. De analist kan bijvoorbeeld enquêtevragen zo formuleren dat alle antwoorden een bepaald standpunt ondersteunen. De interpretatie van informatie kan ook een vooroordeel inhouden. Twee analisten kunnen dezelfde gegevens bekijken, maar verschillende aspecten van de gegevens selecteren om elk hun eigen voorkeursresultaten te ondersteunen. Omdat mensen de neiging hebben informatie te onthouden die hun reeds bestaande denkbeelden versterkt, speelt het geheugen ook een rol bij de bevestigingsvooringenomenheid. Dit effect wordt confirmatory memory of selective recall genoemd.

Confirmation bias kan leiden tot data confabulation, het selectief en mogelijk misleidend gebruik van gegevens ter ondersteuning van een beslissing die al is genomen. Om bevestigingsvooringenomenheid aan te pakken en te bestrijden, is het belangrijk dat men zich bewust is van het bestaan ervan en van het gevaar dat het inhoudt. Het is ook belangrijk om actief op zoek te gaan naar informatie die niet overeenstemt met een bestaand standpunt, tegengestelde of uitdagende vragen te stellen en informatiekanalen open te houden om bestaande overtuigingen voortdurend bij te werken.

Lees meer over vooringenomenheid bij bevestiging: